Thứ Ba, Tháng Bảy 5, 2022
HomeWikiTriết lý giáo dục "Tâm Trí Lực" - Giáo dục Việt Nam

Triết lý giáo dục “Tâm Trí Lực” – Giáo dục Việt Nam

( GDVN ) – Triết lý giáo dục “ Tâm Trí Lực ” hoàn toàn có thể là một trong những điểm tựa để kiến thiết xây dựng nên nền giáo dục tiên tiến và phát triển cho Nước Ta .

LTS: Nhân dịp kỷ niệm 128 năm ngày sinh nhật của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tiến sĩ Nguyễn Viết Thịnh (Trường Đại học Tiền Giang) chia sẻ một bài viết về triết lý giáo dục “Tâm Trí Lực” của người.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết.

Con người được sinh ra để làm gì?

Đâu là ý nghĩa cuộc sống ?
Hạnh phúc là thế nào ?
Trước nhiều yếu tố ảnh hưởng tác động trong đời sống, con người cần phải học tập và rèn luyện, thích ứng, hành vi ra sao cho hợp lẽ ?
Chủ trương “ Chuyển mạnh quy trình giáo dục từ đa phần trang bị kỹ năng và kiến thức sang tăng trưởng tổng lực năng lượng và phẩm chất người học ” theo Nghị quyết 29 / NQ-TW ngày 04/11/2013 của Ban chấp hành Trung ương ( khóa XI ) là rất là đúng đắn nên cần phải được tuân thủ trang nghiêm với những bước thay đổi nền tảng, khả thi .
Giáo dục đào tạo tiên tiến và phát triển cần phải giúp xử lý được những yếu tố cơ bản trên .

Triết lý giáo dục “Tâm Trí Lực” có thể là một trong những điểm tựa để xây dựng nên nền giáo dục tiên tiến cho Việt Nam.

Mục tiêu giáo dục “Tâm Trí Lực”

Tâm là Tình người, là mối quan hệ tình cảm giữa người với người, người với quê hương, đất nước, với thiên nhiên, với sự vật hiện tượng như: sự giao tiếp, hợp tác với nhau, sự hiếu thuận, lòng nhân ái, yêu quê hương đất nước, yêu hành tinh xanh, trách nhiệm, sự hy sinh, nguyện vọng, tình đoàn kết, tương trợ…;

Trí là Trí tuệ, là sự động não để tư duy, xem xét đánh giá, nhìn xa trông rộng như: tuệ giác, khả năng nhận thức, kiến thức, ý tưởng, nghiên cứu, năng động, sáng tạo, vận dụng sự hiểu biết để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra…

Lực là Nghị lực, là sự cố gắng, nỗ lực của bản thân, vượt lên chính mình như: ý chí, vượt khó, dũng cảm, chăm chỉ, tự giác, tự chủ, trung thực, kiên nhẫn, liêm khiết, lập trường, tu dưỡng, rèn luyện (kỹ năng các loại, sức khỏe…), dám chấp nhận thử thách, nhìn nhận sai lầm…

Mục tiêu giáo dục “ Tâm Trí Lực ” cũng chính là hướng đến “ tăng trưởng tổng lực năng lượng và phẩm chất người học ” .
Con người biết sử dụng trí tuệ, tình người để nhận diện bản thân, hiểu được ý nghĩa đời sống và chân niềm hạnh phúc ;
Dùng nghị lực để rèn kiến thức và kỹ năng ( nhất là kiến thức và kỹ năng tự học ), khắc phục những điểm yếu của bản thân cũng như vượt qua những khó khăn vất vả, nghịch cảnh và từng bước kiên trì tiến tới thành công xuất sắc …

Từ mục tiêu giáo dục “Tâm Trí Lực” mang tính bao trùm trên, có thể chọn lọc để xây dựng mục tiêu cơ bản phù hợp với các bậc học như sau:

Tiểu học (bao hàm cả mầm non): chủ yếu dạy người

Chú trọng giáo dục về tình người, nghị lực như : sự hiếu thuận, lòng nhân ái, yêu quê nhà quốc gia, yêu vạn vật thiên nhiên, chịu khó, vượt khó, rèn luyện sức khỏe thể chất, tự giác, trung thực, nghĩa vụ và trách nhiệm, đoàn kết, tương hỗ, liêm khiết, uy tín …
Giáo dục đào tạo kiến thức và kỹ năng sống, trang bị những kỹ năng và kiến thức cơ bản nhất sao cho học viên hoàn toàn có thể vừa học vừa chơi, tạo điều kiện kèm theo cho những năng khiếu sở trường, ưu điểm cũng như những hạn chế của từng em được thể hiện để ghi nhận và có giải pháp phát huy hay uốn nắn thích hợp .

Trung học (trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung học nghề): nâng cao dạy người, chuẩn bị dạy nghề

Tiếp tục chú trọng giáo dục về tình người, nghị lực như trên nhưng yên cầu ở mức độ cao hơn, thử thách lớn hơn, tự rèn luyện nhiều hơn. Tập trung huấn luyện và đào tạo kiến thức và kỹ năng tự học, thao tác nhóm, tiếp xúc và hợp tác .
Bước đầu hướng dẫn tư duy phát minh sáng tạo, tư duy phê phán, kiến thức và kỹ năng nghiên cứu và điều tra khoa học, xử lý yếu tố .
Về mặt kiến thức và kỹ năng, cần trang bị kiến thức và kỹ năng đại trà phổ thông trên toàn bộ những nghành nghề dịch vụ khoa học tự nhiên, khoa học xã hội để học viên ở bậc học này có được bức tranh tri thức toàn cảnh một cách chung nhất của loài người từ xưa đến nay .

Đại học (sau trung học): hoàn thiện dạy người và dạy nghề

Mục tiêu hầu hết của bậc học này là giúp con người có năng lực phân biệt được bản thân, hiểu được ý nghĩa đời sống ; có nghĩa vụ và trách nhiệm với mái ấm gia đình, xã hội và môi trường tự nhiên ; biết tự học và có năng lực học được nghề yêu quý hoặc khởi nghiệp để mưu sinh ; có đủ nghị lực để vượt qua những khó khăn vất vả cũng như nghịch cảnh trong cuộc sống ; biết vượt qua nổi sợ hãi và phát minh sáng tạo .
Cần trang bị những gì thiết yếu nhất cho sinh viên để sau khi tốt nghiệp, họ có năng lực tự lập, tự nhận thức được bản thân và ý nghĩa đời sống, tự tin bước vào đời, làm được nghề đã học, hoàn toàn có thể học tiếp để nâng cao trình độ hoặc quy đổi nghề nghiệp .
Tư duy phát minh sáng tạo, phê phán, kỹ năng và kiến thức điều tra và nghiên cứu khoa học và năng lượng khởi nghiệp được giảng dạy mạnh ở bậc học này .
Những người có trình độ cao như thạc sĩ, tiến sỹ thường tương thích với việc làm nghiên cứu và điều tra khoa học, dự báo và suy cho cùng thì đây cũng chỉ là một nghề có tính đặc trưng : nghề điều tra và nghiên cứu .
Vì vậy không nên phân biệt giáo dục nghề nghiệp với giáo dục ĐH mà nên thống nhất gọi tên chung là giáo dục ĐH .

Đồng thời cũng không nên thêm một bậc học là sau đại học (để tương xứng với giáo dục tiểu học, giáo dục trung học).

Chương trình – sách giáo khoa – phương thức giáo dục

Mục tiêu của từng bậc học là nền tảng để thiết kế xây dựng nên những tiêu chuẩn, chuẩn đầu ra cho mỗi chương trình huấn luyện và đào tạo tương ứng .
Các chuẩn đầu ra của mỗi chương trình đào tạo và giảng dạy sẽ là cơ sở để phong cách thiết kế nên những môn học, chuyên đề thiết yếu nhằm mục đích giúp người học đạt được những chuẩn đầu ra cũng như hướng đến những tiềm năng ở bậc học tương ứng .
Mỗi môn học có tối thiểu một cuốn sách giáo khoa đa phần chứa lượng kỹ năng và kiến thức thiết yếu của môn học đó .
Tuy nhiên, kiến thức và kỹ năng chỉ là một phần của trí tuệ theo tiềm năng giáo dục “ Tâm Trí Lực ” .
Vì vậy với chủ trương “ Chuyển mạnh quy trình giáo dục từ đa phần trang bị kỹ năng và kiến thức sang tăng trưởng tổng lực năng lượng và phẩm chất người học ” theo Nghị quyết 29 / NQ-TW thì thời lượng giáo dục dành cho kỹ năng và kiến thức phải được giảm đáng kể .
Mặt khác, việc người dạy huấn luyện và đào tạo được kỹ năng và kiến thức tự học cho học viên từ bậc trung học và khuyến khích phương pháp giáo dục bằng cách tự học sẽ giúp học viên dữ thế chủ động tìm kiếm, tích góp những kỹ năng và kiến thức thiết yếu khác cho bản thân từ nguồn thông tin gần như vô tận trên internet …
Đã được công nhận là nhà giáo theo chuẩn mới thì người dạy có toàn quyền chọn giải pháp dạy học thích hợp để không chỉ chuyển giao kiến thức và kỹ năng cho người học mà trải qua đó, còn giúp người học được trau dồi, rèn luyện tư duy cũng như năng lực nhận thức, kỹ năng và kiến thức, thái độ …
Đặc biệt qua thực hành thực tế, thưởng thức trong thực tiễn trong đời sống và tự chiêm nghiệm, người học sẽ được huân tập những tiêu chuẩn của tình người, nghị lực nhằm mục đích từng bước triển khai xong phẩm chất cá thể .
Công nghệ giáo dục từ xa ( internet, truyền hình … ) cần được vận dụng thoáng đãng cho những bài giảng có nội dung tương thích với giải pháp thuyết giảng .
Những nhà giáo giỏi nhất cần được mời giảng trải qua công nghệ tiên tiến này. Thực hiện tốt việc này sẽ góp thêm phần đem lại hiệu suất cao cao trong giáo dục …

Đánh giá chất lượng giáo dục

Dựa vào tiềm năng giáo dục, những tiêu chuẩn đơn cử và qua thực tiễn xã hội để nhìn nhận chất lượng giáo dục
Đánh giá trong trường : Đa dạng hình thức kiểm tra, thi tuyển theo mục tiêu “ nhẹ nhàng, hiệu suất cao ” nhằm mục đích từng bước giúp từng người học biết tự giác khuynh hướng tiềm năng, tự điều chỉnh hợp lý trong quy trình học tập .
Điểm số cao không nên là tiềm năng phấn đấu của người học ( kể cả cha mẹ ) mà chỉ nên là kênh tìm hiểu thêm để biết năng lượng về môn học, chuyên đề đó của mình đang ở mức độ nào, từ đó có những nổ lực, kiểm soát và điều chỉnh tiếp theo nhằm mục đích vượt lên chính mình …
Đánh giá ngoài trường ( xã hội ) : Không gian xã hội nơi sinh sống, nơi thao tác ; mái ấm gia đình, dòng tộc ; láng giềng, xóm phường ; hội đoàn ; nơi công cộng … sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp giúp nhìn nhận đúng mực hơn về chất lượng giáo dục .
Chẳng hạn như khi nhìn nhận về tính trung thực, việc phát hiện người học vượt đèn đỏ khi xung quanh không có ai nhưng nhờ camera bí hiểm tự động hóa ghi hình sẽ giúp nhìn nhận được khá đúng chuẩn tính trung thực của người học đó .
Tương tự như vậy khi nhìn nhận ý thức bảo vệ thiên nhiên và môi trường, lòng nhân ái, … nơi công cộng .
Triết lý giáo dục “ Tâm Trí Lực ” đã có từ lâu, xuất phát từ minh triết Phương Đông. Đó là “ Nhân Trí Dũng ” theo Khổng giáo hoặc “ Bi Trí Dũng ” theo Phật giáo .
quản trị Hồ Chí Minh cũng đã chứng minh và khẳng định lại khi từng nói “ Đạo đức Cách mạng là Nhân, Trí, Tín, Dũng, Liêm ” .

Ở đây Tín, Dũng, Liêm thuộc tác nhân nghị lực. Ba tác nhân trí tuệ, tình người, nghị lực tạo nên nhân cách của con người tương tự như như đầu, mình, tứ chi tạo nên khung hình con người nên hoàn toàn có thể nói triết lý này không khi nào lỗi thời .
Đó là triết lý giáo dục mang tính tổng lực, tùy theo thời đại mà nó được diễn giải cho tương thích thực tiễn .
Ngày nay thường nói “ Đức và Tài ”, “ Hồng và Chuyên ”, “ Phẩm chất và Năng lực ”, chúng đều có ý nghĩa tựa như nhau .
Theo triết lý giáo dục “ Tâm Trí Lực ” thì Tâm và Lực tương ứng với Đức hay Phẩm chất, Trí tương ứng với Tài hay Năng lực .
Khoa học công nghệ tiên tiến ngày này vượt xa rất lâu rồi nhưng khoa học công nghệ tiên tiến cũng chỉ là một thành phần của kỹ năng và kiến thức và kiến thức và kỹ năng chỉ là một phần của trí tuệ .
Kiến thức không hề thay thế sửa chữa được cho tình người cũng như nghị lực. Vì vậy một nền giáo dục quá chú trọng kỹ năng và kiến thức sẽ trở nên khập khiễng …
05 phẩm chất và 10 năng lượng đã được tinh lọc với kỳ vọng học viên sẽ đạt được trong chương trình giáo dục phổ thông mới .

Tất cả đều được đề cập đến trong mục tiêu giáo dục “Tâm Trí Lực”, trong đó 07 năng lực chuyên môn chưa được thể hiện cụ thể mà được xếp chung ở phần kiến thức.

Hướng đến tiềm năng 05 phẩm chất và 10 năng lượng này, chương trình giáo dục phổ thông mới tuy chưa hoàn thành xong, chỉ mới được thử nghiệm dạy học 1 số ít bài ở những môn học tại nhiều tỉnh thành trên cả nước nhưng nhiều năng lực vẫn sẽ trở nên quá tải cho người dạy và người học .
Nguyên nhân chính phải chăng vì chương trình mới vẫn còn quá chú trọng về trang bị kiến thức và kỹ năng cho người học, chưa đúng lắm với chủ trương “ Chuyển mạnh quy trình giáo dục từ hầu hết trang bị kỹ năng và kiến thức sang tăng trưởng tổng lực năng lượng và phẩm chất người học ” ?

Tiến sĩ Nguyễn Viết Thịnh

Source: https://entechgadget.com
Category: Wiki

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bài viết hay nhất

DANH MỤC WEBSITE