Thứ Tư, Tháng Bảy 6, 2022
HomeWiki“Tổng chưởng lý” có phải là “Bộ trưởng Tư pháp”?

“Tổng chưởng lý” có phải là “Bộ trưởng Tư pháp”?

Thỉnh thoảng, trên những phương tiện đi lại tiếp thị quảng cáo, tất cả chúng ta thấy đề cập đến cụm từ “ Tổng Chưởng lý ”, một thuật ngữ nghe có vẻ như lạ lẫm, không có trong mạng lưới hệ thống pháp lý Nước Ta .

Ví dụ:
(1) Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình tiếp Tổng Chưởng lý Singapore: http://baochinhphu.vn/Doi-ngoai/Pho-Thu-tuong-Truong-Hoa-Binh-tiep-Tong-Chuong-ly-Singapore/357622.vgp

(2) Facebook bị 47 Tổng Chưởng lý điều tra chống độc quyền
https://vtv.vn/cong-nghe/facebook-bi-47-tong-chuong-ly-dieu-tra-chong-doc-quyen-2019102315333277.htm

(3) Donald Trump chọn Tổng Chưởng lý và Giám đốc CIA:
https://vietnamnet.vn/vn/the-gioi/donald-trump-chon-nguoi-lam-tong-chuong-ly-340611.html

lucian wong

Vậy, Tổng chưởng lý là ai và có quyền lực tối cao thế nào ?
“ Tổng Chưởng lý ” là một chức vụ tư pháp được sử dụng thông dụng tại nhiều nước trên quốc tế, đặc biệt quan trọng là những vương quốc vận dụng mạng lưới hệ thống thông luật ( common law ) có tác động ảnh hưởng từ Anh, được gọi là “ Attorney General ”. Nghĩa gốc của từ “ Attorney General ” là luật sư trưởng, người đại diện thay mặt cho cơ quan chính phủ trước tòa án nhân dân trong những vấn đề, đồng thời là cố vấn cho chính phủ nước nhà về những yếu tố tương quan đến pháp lý .
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ lập ra chức vụ Attorney General vào năm 1789 và người giữ chức vụ này là một thành viên Nội các, tương tự Bộ trưởng một Bộ. Gần 1 thế kỷ sau, do khối lượng việc làm quá lớn, Hoa Kỳ lập ra Department of Justice ( Bộ Tư pháp ) để giúp việc cho Attorney General ( Tổng Chưởng lý ). Từ đó đến nay, người đứng đầu Bộ Tư pháp Hoa Kỳ vẫn là có chức vụ là Tổng Chưởng lý chứ không phải là Bộ trưởng ( Secretary ) như những Bộ khác. Chính vì là người đứng đầu Bộ Tư pháp Hoa Kỳ nên tiếp thị quảng cáo Nước Ta đã dịch Attorney General thành chức vụ tương tự là Bộ trưởng Bộ Tư pháp .

Nhưng cách dịch Attorney General thành Bộ trưởng Bộ Tư pháp liệu có phù hợp không?

Khi thuật ngữ “ Attorney General ” được gia nhập vào những nước Á Đông, những học giả đã địa thế căn cứ vào ý nghĩa, vai trò của Attorney Generaly để dịch thành “ Tổng Chưởng lý ” ( 總 掌 理 ). Trong đó, “ TỔNG ” ( 總 ) là tính từ chỉ cái chung, bao quát, hàng loạt ( Ví dụ : tổng quản, tổng tư lệnh ) ; “ CHƯỞNG ” ( 掌 ) bắt đầu có nghĩa là bàn tay, sau có những nghĩa phái sinh khác là cầm, nắm giữ, quản trị ( Ví dụ : chưởng ấn – quan giữ ấn tín, chưởng môn nhân : người coi sóc môn phái ) ; “ LÝ ” ( 理 ) có nhiều nghĩa, ở đây mang nghĩa là những yếu tố tương quan đến pháp lý, hình án nói chung ( Ví dụ : án lý, pháp lý ) .
Như vậy, “ Tổng Chưởng lý ” hoàn toàn có thể hiểu là người có nghĩa vụ và trách nhiệm quản trị chung về những yếu tố pháp lý của quốc gia, tức là rất sát với nghĩa của “ Attorney General ”. Tùy theo mạng lưới hệ thống tổ chức triển khai cỗ máy cũng như mạng lưới hệ thống pháp lý của từng nước mà “ Tổng Chưởng lý ” có đồng thời là Bộ trưởng Bộ Tư pháp hay không. Nhưng có một công dụng quan trọng của “ Tổng Chưởng lý ” mà không phải Bộ trưởng Bộ Tư pháp nào cũng được giao, đó là quyền “ Công tố ” – nhân danh Nhà nước ( Công ) để buộc tội ( Tố ) một chủ thể khi có khá đầy đủ địa thế căn cứ theo luật định .
“ Tổng Chưởng lý ” Hợp chúng quốc Hoa Kỳ nắm giữ quyền lực tối cao tư pháp quan trọng đó, nhưng “ Bộ trưởng Bộ Tư pháp ” CHXHCN Nước Ta thì không, mặc dầu đều là người đứng đầu Bộ Tư pháp. Có lẽ khi đề cập đến Attorney General, tiếp thị quảng cáo trong nước nên dịch đúng chức vụ này là “ Tổng Chưởng lý ” và có cách diễn giải tương thích để công chúng có thời cơ tiếp cận để trở nên quen thuộc dần với tên gọi rất thông dụng này. / .

—-
NGUỒN THAM KHẢO:
1. Từ điển Hán Việt;
2. Từ điển Cambridge online;
3. https://en.wikipedia.org/wiki/Attorney_general
4. https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Attorney_General
5. https://zh.wikipedia.org/wiki/律政司

Citation:

Quangminh Nguyen, “ Tổng chưởng lý ” có phải là “ Bộ trưởng Tư pháp ” ?, Luật văn diễn dịch

Source: https://entechgadget.com
Category: Wiki

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bài viết hay nhất

DANH MỤC WEBSITE